Lean Startup Methode: innovatieverspilling de baas

door | 15 april 2020 | Innovatiestrategie

Leestijd: 5 minuten

Directeuren willen goede productideeën zo snel en efficiënt mogelijk omzetten naar een winstgevende business. Maar hoe doe je dit? Eric Ries bedacht de Lean Startup methode. Een methode die product-ontwikkeling net even anders benadert dan je misschien gewend bent. In dit artikel hoe je met de lean startup methode innovatieverspilling de baas wordt.

Wat is de Lean startup methode?

Volgens Ries verspillen startups teveel tijd en geld aan marktonderzoek of andere strategische plannen. Deze plannen geven de illusie van voorspelbaarheid. En juist voorspellen is onmogelijk in een situatie van constante onzekerheid. Bij de Lean startup methode ontwikkel je, in plaats van een plan, simpele versies van je product met maar 1 doel: zo snel mogelijk leren wat je klanten echt willen.

 Ik wil je dit illustreren aan de hand van een voorbeeld.

Lumineus idee: health app

Stel dat je een nieuwe app wil lanceren die bijhoudt hoe gezond mensen leven. Deze app registreert je slaap en activiteit. En je kunt bijhouden wat je eet en drinkt. Natuurlijk vind je dit zelf een lumineus idee. Maar wat weet je nu echt, en wat denk je te weten? Weet je precies welke functionaliteiten gebruikers willen? Weet je of gebruikers bereid zijn ervoor te betalen? En weet je of gebruikers de data ook écht zullen registreren? Het antwoord is waarschijnlijk nee. Volgens de Lean startup methode los je dit niet op door plannen te maken maar door te experimenteren en zo sneller te leren.

Lean starup: bouwen, meten, leren

Als je sneller wilt leren moet je drie activiteiten goed doen: producten ontwikkelen, klantfeedback verzamelen, en leren welke productaanpassingen je het beste kunt doen. Omdat je zo snel mogelijk wilt leren wat wel en niet werkt, ontwikkel je niet je volledige product maar een prototype: het minimaal levensvatbare product (mlp). Dit is de meest simpele versie van je product waar een klant voor wil betalen. De gedachte is: hoe sneller je de eerste klant aanhaakt, des te sneller ontvang je waardevolle feedback. Deze feedback is onmisbaar als je moet besluiten welke verbetering je als eerste moet aanbrengen.

 Laat me je nog een voorbeeld geven.

Lumineus idee: online trainingen

Stel dat je denkt dat de vraag naar online trainingen een enorme vlucht gaat nemen. Bij een meer traditionele manier van productontwikkeling organiseer je eerst een brainstorm waarin je zoveel mogelijk trainingen bedenkt. Dan stel je een lijst op met 20 opleidingen op het gebied van data, technologie, design en web. Je laat een klantonderzoek uitvoeren door een gerenommeerd bureau. Je ontwikkelt 20 opleidingen met trainers en vraagt hulp van specialisten rondom online learning. Je  publiceert de trainingen op je website en vraagt een reclamebureau om een campagne te ontwikkelen. Zes maanden later en vele tienduizenden euro’s open je de digitale deuren. In de hoop op de eerste klant.

Kan dit sneller en beter?

Jazeker. Hanteer je de Lean startup methode dan definiëer je eerst je mlp. Want je wilt in eerste instantie leren wat de markt wil, in plaats van verkopen. De mlp zou in plaats van 20 trainingen, 1 zijn. Bijvoorbeeld wordpress voor beginners. Deze training ontwikkel je zelf of met hulp van een expert. Je publiceert deze training op je website. Dan maak je een google advertentie en werf je je eerste klanten. De ontwikkeling van deze aanpak kost je maximaal 1 maand en 5.000 euro. Je start dus 6x zo snel met het leren wat klanten wel en niet willen.

Stel nu dat de eerste klanten, na de training, aangeven dat de online introductie niet lang genoeg was. En dat de diepgang in de opdrachten ontbrak. Dan gebruik je deze feedback niet alleen om de training wordpress voor beginners aan te passen maar ook om de nieuwe training adobe photoshop voor beginners aan te passen. Zo bouw je stap voor stap aan een beter portfolio.

Lean startup: de ‘pivot’

Als je tot de conclusie komt dat je klanten niet geïnteresseerd zijn in je product dan kun je en pivot maken. Je kunt een draai maken naar een andere klantgroep. In plaats van online trainingen voor millennials kies je vanaf dat moment voor babyboomers. Je kunt ook een pivot maken naar een ander product. Je levert dan geen online trainingen meer, maar alleen nog maar online 1 op 1 coaching. Lukt geen van deze pivots? Dan is het misschien tijd om je productidee aan de wilgen te hangen. 

Lean startup methode: de 3 voordelen

In essentie zijn er drie voordelen van de lean startup methode. Ten eerste is de methode een goedkoper alternatief voor traditionele productontwikkeling. Zo heb je kunnen lezen in het voorbeeld van de online trainingen.

Een tweede voordeel is dat de methode toepasbaar voor zowel startups als gevestigde bedrijven. Elk productidee kent veel onzekerheid. Dus is plannen maken en voorspellen minder waardevol dan een minimale versie maken en deze testen.

Misschien vind je dit artikel ook interessant over 5 manieren om te checken of je een goed idee hebt.


Als laatste is de lean startup methode een slimme methode om inzicht te krijgen in wat klanten willen en wat niet. In plaats van te sturen op gevoel en ijdelheid stuur je op keiharde data van je klanten of gebruikers. Hiermee kun je echt de kans op innovatiesucces flink verhogen.

Lean startup methode in de praktijk bij Friday out of the Box

Missschien is het waardevol als ik nog een eigen praktijkvoorbeeld met je deel.Vorig jaar mochten we Jumbo Maritime helpen met het ontwerp, testen en uitrollen van een innovatieve manier voor het vastzetten van de vaak zware en omvangrijke lading aan boord. Als aftrap van de testfase faciliteerden we de workshop experiment ontwerp. Deelnemers definieerden experimenten op basis van de meest belangrijke aannames (onzekerheid). Door per aanname een experiment te formuleren kregen de deelnemers een betere grip op hun project. De voortgang werd besproken aan de hand van het aantal experimenten die gevalideerd waren in plaats van de oplossing in zijn geheel. Door op dit detailniveau te werken en sturen konden we dit project tot een succes maken.

Lean startup methode: de 2 nadelen

De Lean startup methode kent ook nadelen. Het ontwerp van de minimaal levensvatbare versie vraagt diep nadenken. Een simpele vraag als: wat is nu écht de essentie van het productidee?, blijkt in de praktijk lastig te beantwoorden. Daarnaast vinden bedenkers van nieuwe ideën het loslaten van hun totale idee ook lastig.

 Een tweede nadeel is dat je een ijzeren discipline nodig hebt. Snel door de bouwen, meten, leren cyclus gaan levert veel informatie op. Maar je moet deze informatie ook verwerken en analyseren. Want je wilt de juiste productaanpassingen doorvoeren. Dit vraagt uithoudingsvermogen.

Moeten directeuren vandaag aan de slag met de Lean startup methode?

Als externe innovatieconsultant kan het gemakkelijk zijn om te  vertellen hoe het moet. En dit luidkeels te doen. Ik besef me, dat dit soms te kort door de bocht is. Alsof de wereld ideaal is en je als directeur alleen nog maar een magische methode hoeft te adopteren om succesvol te zijn. Dus moet ik mezelf de ‘in de schoenen vraag’ stellen: “Wat zou ík doen als ik directeur was van een bedrijf met 100+ medewerkers? Zou ik dan investeren in het adopteren van van de Lean startup methode?

Mijn antwoord is keihard JA.

In alle onzekerheid weet ik namelijk 1 ding zeker. We geven teveel geld uit aan plannen, en te weinig aan het identificeren en testen van onzekerheid.

 Tot Friday!

Innovatie duurzaam verankeren binnen je organisatie  

Pin It on Pinterest

Share This